Điểm báo

Thứ năm, 15 Tháng 9 2016 12:25

Các nhà khoa học đã tiến thêm một bước nữa trong việc nghiên cứu tìm ra con đường bí mật mà virus Zika dùng để lây truyền từ mẹ sang con.

Theo báo cáo khoa học mới đây được đưa ra của các nhà nghiên cứu làm việc tại Đại học Y Emory (Mỹ), có hai giả thuyết tương ứng với hai cách thức để virus Zika có thể vượt qua lớp màng bảo vệ nhau thai và tấn công thai nhi, gây ra chứng đầu nhỏ (teo não) ở trẻ sơ sinh.

Thứ nhất, virus Zika có thể lọt qua được khoảng trống giữa hai tế bào được tạo ra bởi tổn thương hoặc vết viêmThứ hai, loại virus này có một khả năng độc đáo, nó có thể vượt qua màng bảo vệ bằng cách ẩn bên trong một tế bào chủ. Giả thuyết sau được rút ra từ các báo cáo bệnh lý cho thấy rằng virus nhiễm vào các tế bào nhau thai.

Theo đó, các nhà nghiên cứu đã tiến hành thử nghiệm để tìm ra con đường bí mật mà Zika đi từ mẹ sang con. Thử nghiệm được tiến hành trong phòng thí nghiệm với 5 nhau thai được hiến tặng từ các bà mẹ khỏe mạnh, sinh con bằng phương pháp mổ.

Các nhà khoa học đã tiếp tục nuôi cấy các tế bào nhau thai này trong phòng thí nghiệm và cho lây nhiễm chủng virus Zika bùng phát ở Puerto Rico (Brazil).

Sơ đồ lây nhiễm virus Zika từ mẹ sang thai nhi.
Sơ đồ lây nhiễm virus Zika từ mẹ sang thai nhi.

Những nhà nghiên cứu đã nhận thấy rằng, có một sự gia tăng hoạt động của các gene sản xuất phân tử kháng virus trong hệ thống miễn dịch thai nhi. Đây là những đại thực bào giúp tiêu diệt các tế bào ngoại lai và chúng có khả năng thâm nhập trực tiếp vào mạch máu của thai nhi.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các đại thực bào không thể tiêu diệt hết toàn bộ virus. Thậm chí, Zika còn có thể xâm nhập ngược lại và nhân rộng bên trong tế bào miễn dịch. Từ đó các tế bào virus có thể đi qua nhau thai, sau đó lây nhiễm vào mô não ở thai nhi đang phát triển và cuối cùng dẫn đến chứng teo não cho trẻ sơ sinh.

Các nhà nghiên cứu cũng tìm ra rằng, không phải bà mẹ nào bị nhiễm virus Zika khi mang thai cũng đều lây truyền sang con. Trường hợp lây truyền có khả năng không xảy ra ở những bà mẹ có tế bào miễn dịch nhạy cảm với virus Zika hơn những người khác.

Được biết, Zika là loại virus lần đầu tiên được phát hiện trên khỉ ở Uganda năm 1947. Tên của loại virus này được đặt theo tên khu rừng Zika - nơi lần đầu tiên nó được phát hiện.

Năm 2015 virus Zika xuất hiện ở Brazil, các quốc gia Mỹ Latinh và đảo Caribe. Các ổ dịch quy mô lớn ở Brazil đã khiến các nhà khoa học lần đầu tiên tìm thấy sự liên kết giữa virus Zika với dị tật bẩm sinh gọi là tật đầu nhỏ.

Các con đường lây truyền của virus Zika bao gồm lây truyền qua muỗi đốt là con đường chủ yếu. Ngoài ra còn hai con đường lây truyền khác là lây truyền qua quan hệ tình dục và lây truyền từ mẹ sang thai nhi.

Trong đó, con đường lây truyền từ mẹ sang thai nhi trở thành một ẩn số vì các nhà khoa học chưa tìm ra được cơ chế của quá trình lây nhiễm được diễn ra như thế nào.

Song, các nhà nghiên cứu của Đại học Emory đã góp phần gỡ giải bí ẩn này khi tìm ra một cách thức tiềm năng mà Zika có thể dùng để lây truyền từ mẹ sang con.

http://khoahoc.tv/da-tim-ra-con-duong-zika-lay-truyen-tu-me-sang-con-73289

Thứ năm, 15 Tháng 9 2016 12:23

Một nghiên cứu mới được công bố về dịch virus Zika được đăng tải trên tạp chí Cell ngày 6/9. Theo đó, các nhà khoa học đã phát hiện virus Zika có thể sống trong mắt người và có thể lây lan thông qua nước mắt.

Virus Zika có thể sống trong mắt người

Các nhà khoa học đã xem xét ảnh hưởng của việc nhiễm virus Zika trong con mắt của thai nhi, trẻ sơ sinh và ở những con chuột trưởng thành.

"Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, mắt có thể là một hồ chứa virus Zika", giáo sư Michael Diamond tại Đại học Y Dược Washington - một trong số các tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.

"Chúng tôi cần phải nghiên cứu xem những người có virus Zika gây bệnh ở mắt và nó thực sự có thể tồn tại được bao lâu", ông nói thêm và lưu ý rằng, các bệnh nhân có thể lây nhiễm qua đường nước mắt.

Các nhà khoa học đã tiến hành thí nghiệm bằng cách cấy virus Zika vào cơ thể chuột qua da của chúng, tương tự như cách con người bị nhiễm Zika do muỗi đốt. Và họ thấy virus Zika sống trong mắt của loài động vật gặm nhấm này 7 ngày sau đó.

Mắt có thể là một hồ chứa virus Zika.
Mắt có thể là một hồ chứa virus Zika. (Ảnh: minh họa).

Theo nghiên cứu, hiện vẫn còn chưa rõ cách thức virus Zika nhiễm vào mắt như thế nào, song có một khả năng là nó vượt qua "hàng rào máu võng mạc ngăn cách mắt từ máu, đi dọc theo dây thần kinh thị giác kết nối não và mắt".

Theo giáo sư Jonathan Miner, đồng tác giả nghiên cứu, điều này cho thấy nhiều khả năng người lành có thể bị nhiễm virus Zika khi tiếp xúc với nước mắt của bệnh nhân.

Các nhà nghiên cứu cho biết, 1/3 trẻ sơ sinh bị nhiễm Zika trong bào thai bị mắc các bệnh về mắt như như viêm thần kinh thị giác, tổn thương võng mạc hoặc mù.

Trong khi đó, ở người lớn, Zika có thể gây ra viêm kết mạc, và trong một số trường hợp hiếm gặp còn có thể gây viêm màng bồ đào, một tình trạng trong đó một phần của bức tường mắt bị viêm, và có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.

Các nhà khoa học cũng đang có kế hoạch mở rộng nghiên cứu này tới những người bị nhiễm virus Zika.

WHO khuyến cáo không quan hệ tình dục trong 6 tháng

Như vậy, theo thông báo mới nhất của Tổ chức Y tế thế giới, tính đến ngày 28/8/2016, đã có 70 quốc gia và vùng lãnh thổ ghi nhận sự lây truyền của virus Zika, 11 quốc gia có sự lây truyền từ người sang người.

Đặc biệt tại Singapore, trường hợp nhiễm virus Zika đầu tiên được thông báo ngày 28/8/2016, trong 4 ngày (đến ngày 31/8/2016) đã ghi nhận 82 trường hợp.

Trong khi đó, tình hình sốt xuất huyết đang tiếp tục diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng tại nhiều quốc gia trên thế giới.

WHO đã ra khuyến cáo đối với cả nam và nữ, những người vừa di chuyển từ vùng có dịch virus Zika.
WHO đã ra khuyến cáo đối với cả nam và nữ, những người vừa di chuyển từ vùng có dịch virus Zika. (Ảnh: minh họa).

Trước tình hình dịch virus Zika tiếp tục gia tăng, hôm qua (7/9) Tổ chức Y tế Thế giới đã ra khuyến cáo, tránh quan hệ tình dục trong thời gian 6 tháng đối với người vừa trở về từ vùng dịch.

Theo đó, phụ nữ và nam giới khi trở về từ khu vực mà virus Zika đang hoạt động mạnh nên áp dụng các biện pháp quan hệ tình dục an toàn hay tránh không quan hệ tình dục trong vòng 6 tháng.

Khuyến cáo này áp dụng đối với tất cả những người vừa trở về từ vùng dịch, bất chấp việc họ có các dấu hiệu nhiễm bệnh hay không.

Khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới đưa ra có nhiều điểm thay đổi so với khuyến nghị công bố vào ngày 7/6 vừa qua.

Theo đó, các biện pháp này chỉ áp dụng cho nam giới có dấu hiệu nhiễm bệnh, trong khi phụ nữ và nam giới trở về từ vùng dịch chỉ cần áp dụng biện pháp tình dục an toàn trong khoảng thời gian ít nhất 8 tuần.

Tổ chức Y tế Thế giới cũng cho biết có 11 nước thông báo các trường hợp lây nhiễm virus Zika qua quan hệ tình dục. Trong khi đó, hơn 65 nước và vùng lãnh thổ xuất hiện các trường hợp nhiễm virus mới do muỗi địa phương.

http://khoahoc.tv/phat-hien-kinh-ngac-virus-zika-co-the-song-trong-mat-nguoi-75199

 

Thứ năm, 15 Tháng 9 2016 12:21

Các nhà khoa học cho biết, có thể trong tháng 10/2016 sẽ công bố những lô vắc xin chính thức chống virus Zika.

Trang Daily Mail hôm 26/8 đăng tải thông tin cho biết, Tiến sỹ khoa học người Mexico Arturo Reyes-Sandoval, chủ trì phòng thí nghiệm thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khoa Y Nufield, Đại học Oxford, Vương quốc Anh, cho biết có thể trong tháng 10 năm nay sẽ công bố những lô vắc xin chính thức chống virus Zika.

Được biết, những nhà chuyên môn sẽ lựa chọn lô vắc xin này trong tổng số 12 vắc xin hiện đã được sáng chế tại Oxford nhằm tìm ra loại vắc xin hữu hiệu nhất để tạo cơ sở tiến hành giai đoạn thử nghiệm thứ hai là áp dụng trên cơ thể người.

Tới năm 2017 vaccine sẽ được sử dụng rộng rãi cho tất cả mọi người.
Tới năm 2017 vaccine sẽ được sử dụng rộng rãi cho tất cả mọi người.

Ban đầu sẽ thử nghiệm vắc xin này dưới dạng lâm sàng, sau đó tới năm 2017 sẽ chính thức áp dụng rộng rãi cho tất cả mọi người.

Trước đó, vào tháng 7 BBC đưa tin, các nhà khoa học thuộc Đại học Washington (Mỹ) tìm thấy các kháng thể trong chuột thí nghiệm có thể giúp ngăn ngừa lây nhiễm virus Zika - nguyên nhân gây ra các dị tật cho thai nhi, hiện đang đã xuất hiện ở 50 nước, Mỹ Latinh được coi là ổ dịch và Brazil bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất.

Nghiên cứu trên được đăng trên tạp chí khoa học Cell ngày 27/7 cho thấy, trong cơ thể chuột thí nghiệm chứa 6 loại kháng thể có thể vô hiệu hóa, ngăn sự lây lan và có thể được dùng để xét nghiệm chẩn đoán Zika.

Thành viên nhóm nghiên cứu - Giáo sư Daved Fremont, chuyên gia Miễn dịch và Bệnh tật cho biết: "Một số kháng thể được tìm thấy có thể vô hiệu hóa các chủngvirus Zika ở châu Phi, châu Á và châu Mỹ".

http://khoahoc.tv/vac-xin-chong-virus-zika-se-duoc-cong-bo-vao-thang-102016-75028

 

Thứ năm, 15 Tháng 9 2016 12:20

Theo phóng viên tại Praha, các nhà khoa học Séc đã đi tiên phong trong việc phát hiện một loại hoạt chất có tác dụng kháng virus Zika.

Nhóm các nhà khoa học của ba viện nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Séc, do tiến sỹ Ljudek Aier làm chủ nhiệm, đã phát hiện và thử nghiệm một chất có thể tạo ra chế phẩm mới chống virus Zika, loại virus nguy hiểm nhất đối với phụ nữ mang thai bởi nó tác động tiêu cực đến sự phát triển của não thai nhi.

Muỗi cái Aedes aegypti được nghiên cứu tại Trung tâm kiểm soát dịch bệnh Mỹ.
Muỗi cái Aedes aegypti được nghiên cứu tại Trung tâm kiểm soát dịch bệnh Mỹ.

Đài Phát thanh Praha dẫn lời ​tiến sỹ Aier cho biết, các nhà khoa học cần tiến hành thêm một loạt thử nghiệm nữa để khẳng định rằng liệu hoạt chất được phát hiện có nguy hiểm đối với thai nhi trong bụng mẹ hay không.

Hiện nay những xét nghiệm trong các cấu trúc tế bào khẳng định rằng hoạt chất này làm giảm và ngăn chặn sự phát triển của virus Zika.

Virus Zika được phát hiện đầu tiên tại ngôi làng Zika ở Uganda vào năm 1947. Các đợt bùng phát cũng từng được ghi nhận tại một số khu vực ở châu Phi,

Đông Nam Á và các quần đảo ở Thái Bình Dương. Vào tháng 5/2015, virus Zika đã tái xuất hiện tại Brazil và từ đó lan rộng ra khu vực Nam Mỹ và Caribe.

Mặc dù ít có trường hợp tử vong, song nếu bị lây nhiễm, virus Zika có thể gây ra chứng teo não đối với thai nhi trong bụng người mẹ. Trẻ sinh ra sẽ bị đầu nhỏ bất thường và gặp nhiều trở ngại trong quá trình phát triển.

http://khoahoc.tv/phat-hien-mot-loat-hoat-chat-co-tac-dung-khang-virus-zika-73616

 

Thứ năm, 15 Tháng 9 2016 12:18

41 trường hợp nhiễm virus gây bệnh đầu nhỏ tại Singapore chủ yếu là các công nhân xây dựng người nước ngoài và số ca nhiễm có thể tăng.

Trong số 41 ca nhiễm Zika, 34 người đã hồi phục hoàn toàn, Reuters dẫn thông tin từ Bộ Y tế và Cơ quan Môi trường Quốc gia Singapore (NEA) ngày 28/8.

Singapore hôm 27/8 đã xác nhận một phụ nữ Malaysia 47 tuổi sống ở khu vực đông nam nước này là trường hợp đầu tiên nhiễm virus Zika do lây truyền trong nước.


Virus Zika được cho là gây ra dị tật đầu nhỏ. (Ảnh: Getty).

Các nhà chức trách sau đó đã tiến hành kiểm tra 124 người, chủ yếu là công nhân xây dựng nước ngoài làm việc tại Singapore, bao gồm cả ký túc xá, trong khi nơi làm việc của những người này được lệnh ngừng hoạt động. 78 người được kiểm tra có kết quả âm tính, 5 trường hợp đang đợi kết quả xét nghiệm.

Không ai trong số những người bị nhiễm virus Zika lui tới các khu vực bị ảnh hưởng bởi loại virus này. "Điều này khẳng định rằng việc truyền nhiễm virus Zika trong nước đã diễn ra", tuyên bố của NEA cho biết.

Bộ Y tế Singapore cũng không loại trừ khả năng lây truyền loại virus này khi những công nhân bị xác định dương tính với virus đã sống và làm việc ở những khu vực khác của Singapore.

Hội chứng đầu nhỏ (teo não) khiến trẻ sinh ra có phần đầu dị thường, não phát triển lệch lạc hoặc không phát triển dẫn khuyết tật về trí tuệ, vận động và ngôn ngữ.

Đầu nhỏ không phải là căn bệnh phổ biến, do đó trước khi có dịch virus Zika, rất ít người biết đến hội chứng này. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), hội chứng đầu nhỏ, hay còn gọi là hội chứng teo não, là dị tật bẩm sinh hiếm gặp khi trẻ sinh ra có chu vi đầu nhỏ hơn bình thường. Triệu chứng này có thể xảy ra khi bộ não của thai nhi chưa phát triển đúng trong khi mang thai hoặc ngừng phát triển sau khi sinh. Đầu nhỏ có thể xảy ra riêng biệt hoặc đồng thời với các dị tật bẩm sinh khác.

http://khoahoc.tv/singapore-xac-nhan-41-truong-hop-nhiem-virus-zika-75050

 

Thứ năm, 15 Tháng 9 2016 12:17

Chủng virus Zika ở Singapore có khả năng tiến hóa từ một chủng virus Zika từng hoành hành ở khu vực Đông Nam Á từ những năm 60 của thế kỷ 20.

Kết quả trên được Bộ Y tế và Cơ quan nghiên cứu, khoa học và công nghệ Singapore công bố ngày 8/9 sau khi các nhà nghiên cứu phân tích virus Zika ở hai bệnh nhân bị nhiễm tại Đảo quốc Sư tử.

Phun thuốc diệt muỗi tại Singapore.
Phun thuốc diệt muỗi tại Singapore. (Nguồn: Getty Images).

Phân tích này sẽ được công khai nhằm phục vụ lợi ích của cộng đồng khoa học quốc tế, trong đó có Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy chủng virus Zika bùng phát ở Singapore nguy hiểm hơn hay ít nguy hiểm so với chủng virus Zika lan truyền ở Mỹ Latinh.

Đến nay, Singapore đã ghi nhận hơn 280 trường hợp nhiễm virus Zika kể từ khi phát hiện ca đầu tiên vào ngày 27/8 vừa qua.

Virus Zika lây lan sang người chủ yếu khi bị muỗi Aedes aegypti đốt và cũng có thể lây lan qua đường tình dục. Người nhiễm virus Zika có những triệu chứng nhẹ hơn bị sốt xuất huyết hoặc bệnh sốt phát ban - phổ biến nhất khi bị nhiễm là sốt, viêm kết mạc, nhức đầu, đau cơ và khớp, phát ban.

Nhưng khi phụ nữ mang thai bị nhiễm virus Zika có thể sinh ra con mang dị tật đầu nhỏ - một khiếm khuyết đặc trưng của não nhỏ bất thường và kém phát triển, hoặc các vấn đề sức khỏe khác.

Hiện các nhà khoa học vẫn chưa bào chế được vắcxin phòng chống virus Zika hay thuốc đặc trị.

http://khoahoc.tv/virus-zika-o-singapore-co-the-tien-hoa-tu-chung-cach-day-60-nam-75266

 

Thứ năm, 15 Tháng 9 2016 12:16

Giới chức Malaysia ngày 8/9 xác nhận thai phụ đầu tiên nhiễm virus Zika gây teo não là một phụ nữ 27 tuổi sống ở thành phố Johor Bahru gần sát Singapore.

Muỗi vằn truyền virus Zika
Muỗi vằn truyền virus Zika. (Ảnh: Reuters).

Theo CNN, Bộ trưởng Y tế Subramaniam Sathasivam cho biết người phụ nữ đang mang thai 3-4 tháng. Chồng cô làm việc tại Singapore cũng mắc Zika và đã được kiểm tra sức khỏe. Hiện chưa thể chắc chắn người phụ nữ lây bệnh từ chồng hay do muỗi truyền.

Đây là thai phụ đầu tiên trong số 3 ca nhiễm Zika tại Malaysia. Trước đó, một du khách 58 tuổi mang virus gây dị tật đầu nhỏ về Malaysia sau khi đến thăm Singapore. Ngày 3/9, giới chức địa phương ghi nhận thêm một bệnh nhân mắc Zika do muỗi truyền.

Bộ trưởng Subramaniam cảnh báo Malaysia sẽ có thêm nhiều trường hợp nhiễm Zika khác tại thành phố Johor Bahru bởi nơi đây rất gần với Singapore vốn đã ghi nhận 275 người nhiễm bệnh. Mỗi ngày có khoảng 200.000 công dân Malaysia đi lại giữa hai khu vực này.

Virus Zika bị cho là đặc biệt nguy hiểm với phụ nữ mang thai vì dẫn đến dị tật đầu nhỏ ở thai nhi. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng tránh Dịch bệnh Mỹ, bệnh đầu nhỏ có thể được phát hiện ở tuần thai thứ 18-20. Đầu năm nay dịch bùng phát nhanh ở các nước châu Mỹ La tinh sau đó lan truyền sang một số nước châu Âu.

http://khoahoc.tv/thai-phu-malaysia-dau-tien-nhiem-virus-zika-75215

 

Trang